Laten we samen bedriegers zijn

Deze column verscheen in Tekstblad (2026, editie 2), tijdschrift over tekst en communicatie.

Wat is nou een betere manier om je eerste column voor Tekstblad te beginnen dan vertellen dat je een bedrieger bent…?

Precies, dat bedoel ik.

Dus, hierbij: ik ben een bedrieger. Tenminste, zo voel ik me als ik mensen vertel dat ik me als UX-writer bezighoud met microcopy. Dan zie ik ogen vol vraagtekens en gezichtsuitdrukkingen vol scepsis. Een UX-writer? Microcopy? Dat moeten wel de eerste twee vakjes van een gloednieuwe bullshitbingo zijn.

Foutloos een formulier invullen. Gelijk weten welke pagina in het menu je moet hebben. Direct een notificatie of bevestigingsmail snappen. En vol vertrouwen op de juiste knop klikken. Dát is de kracht van goede microcopy. Voilà: het werk van de UX-writer. Waarbij UX staat voor ‘User eXperience’: de totale gebruikerservaring dus, tussen mens en website/app/dienst/product.

Ik merk dat nog steeds veel mensen deze functie niet kennen. Wat ik ergens wel snap, want als het gaat om woorden op papier of op een scherm, dan denk je toch aan: tekstschrijver, copywriter, redacteur, zoiets. Hoezo wéér een nieuwe functietitel?

Onbekend maakt onderschat

De term ‘UX’ roept sowieso veel weerstand of misverstand op. Niets laat zich zo makkelijk bespotten als Engelse termen en afko’s. Veel UX-writers zullen dat beamen en zich daardoor een bedrieger voelen. Niet omdat ze twijfelen aan hun eigen kunnen – zoals we het impostersyndroom kennen. Maar omdat onbekend ook onderschat maakt.

Dit probleem geldt trouwens niet alleen voor UX-writers, maar voor alle schrijvers. Onze output is namelijk voor een groot deel iets wat iedereen, iedere dag, de hele tijd gebruikt: woorden.

Dat er achter die woorden een heel proces van uitzoeken, bedenken, toetsen, afwegen en schrappen zit? Dat vergeten mensen vaak. Vooral bij UX-writers, die het in de regel met nóg minder woorden moeten doen. Wat het samenspel tussen tekst, ontwerp en functionaliteit nóg belangrijker maakt. Omdat toegankelijkheid, begrijpelijkheid en bruikbaarheid allemaal moeten kloppen. Op een knop, bij een formulier-invoerveld, in het navigatiemenu van de website, bij zoekmachinefilters of in een pop-up-melding.

Een docent journalistiek drukte me ooit op het hart dat luisteraars radiomontage eigenlijk niet mogen opmerken. Ik denk dat dit ook geldt voor UX’ers, of ze nu ontwerpen of schrijven. Een gebruiksvriendelijke website of app voelt zó intuïtief, dat ontwerp en teksten totaal niet opvallen. Ze zijn er gewoon, zoals de happen zuurstof die je inademt. Zonder erbij na te denken.

Maakt dat UX’ers uniek? Zeker niet. Sterker nog, ik denk dat heel veel schrijvers bedriegers zijn. Niet omdat ze de kluit belazeren, maar omdat ze hun tekst bedrieglijk eenvoudig laten lijken – op een website, in een app of waar dan ook. Voor een fijne gebruikerservaring.

De dienstdoende schrijver doet er in zo’n ervaring niet toe. Die knijpt er stilletjes tussenuit, als een dief in de nacht. Zodat de webpagina, app-functionaliteit of wat dan ook doet wat het moet doen.

En het aan de voorkant allemaal bedrieglijk eenvoudig lijkt.